TemplariuszeArtykułyKrucjatyLinkiStowarzyszenie Szlak TemplariuszySłowniki Szlaku TemplariuszyBadania archeologiczne
strona głównamapa serwisugalerie projektyplatformy interaktywneczatdownloadskontaktenglishogłoszenia
wyszukiwarka
  << lista artykułów

Templariusze w Czechach
i na Morawach

Pokrewne artykuły: Templariusze | Chwarszczany | Kaplica templariuszy w Chwarszczanach | Templariusze w Chwarszczanach | Komandorie w Polsce | Rurka | Myślibórz | Sulęcin | Czaplinek | Wielka Wie | Oleśnica Mała | Lietzen | Łuków | Templariusze nad Myślą

I. Morawy

Dzisiaj nie da się dokładnie określić daty sprowadzenia templariuszy na teren Moraw, choć o ich pobycie mówią stosunkowo liczne dokumenty.



W 1242 roku Bohuslav z Bukova podarował templariuszom z dworu w Jamolicach miejscowość Olší koło Doubravnika z wdzięczności, że mu templariusz Kuno w bitwie z mongołami uratował życie. Przy akcie nadania świadczyli bracia Konrad i Rolco "sacerdos de Strazka", co może dowodzić, że przed tym rokiem templariusze byli już osadzeni na terenie Moraw. W roku 1243 w dokumentach występuje mistrz Moraw (Landkomtur in Mähren) o imieniu Friedrich. Inne dokumenty mówią o licznych nadaniach dla zakonu na tych ziemiach od połowy XIII wieku. W otoczeniu komandorii w Jamolicach templariusze otrzymali także w 1281 roku patronat nad Dubňanami (dziś Horni Dubňany), Dukovanami i Bohuslavicami. Potem znane są też komandorie w Čejkowicach i Tempelštejnie nad Igławą.

O komandorii w Tempelštejn wiadomo niewiele ponad to, że w pobliżu wcześniej wymienionych miejscowości mieli jakoby templariusze z Jamolic wybudować zamek Tempelštejn - gdzie później powstała komandoria o tej samej nazwie. Templariuszom z Tempelštejn odsprzedał w 1298 roku Nikolaus zarządca wioski Dobřinsko (Dobrenz) dobra w Dobřinsku, Petrovicach i Popovicach (Dobrenz, Petriwiz i Popiz). Dwaj jego krewni - bracia Abel i Wyzemitas - zostali członkami Zakonu.

Komandoria w Čejkowicach wspomniana była po raz pierwszy w 1246 roku gdy papież Innocenty IV załagodził spór dotyczący obowiązku płacenia dziesięciny z miejscowości Čejč. W 1269 roku biskup Bruno z Ołomuńca przyznał komandorii w Čejkowicach patronat nad Vrbicami (Michelsdorf koło Gunsten), kończąc w ten sposób spór z klasztorem w Saar. W owym czasie mistrzem w komandorii był niejaki Ekko, który w 1292 roku zakupił dla Zakonu wieś Senorady (Schonstranze) za 150 marek srebra.

Do komandorii Čejkowice należały też miejscowości Pritluch (Přitluký?) i Rudgerslag (Rudgerschlag, Hratkov?) oraz Vodohody i Uhřineves w Czechach. To o nich wspomina Berthramus "dictus de Czweck", preceptor Zakonu na teren Niemiec Sławii i Moraw, dając przyzwolenie bratu Ekko, mistrzowi w Čejkowicach i Uhřineves (Vhrinawes, Aurinowes, Hongari Villa) na sprzedaż siedzib templariuszy w Vodochodach i okolicach Tomaszowi, biskupowi praskiemu. 

W 1297 roku tenże Ekko występuje jako "magister militiae totius Boemiae et Moraviae", w 1302 roku jako "commendator provinzialis per Bohemiam, Moraviam et Austriam". Jednak już w 1308 roku Ekko posiada tylko tytuł "magister ordinis Templi per Boemiam et Moraviam". Jak to zostało zapisane na umowie z 3 marca, w której Bocco de Chrawar i jego spatkobiercy wzięli od templariuszy w dzierżawę na 31 lat miejscowość Všetin (Seiteinz) z zamkiem Vreundsberk (Freundsberg - dziś identyfikowany przez archeologów z ruinami zamku Klenow).



Na tym kończą się udokumentowane wiadomości o Zakonie na obszarze Moraw.

II. Czechy

Pelzel (autor Beitrage zur Gesch. d. Tempelherren in Böhmen in Abh. d. böhm. Ges. d. Wiss. Prag 1798) określił 18 siedzib templariuszy w Czechach, jednak nie przytoczył na to żadnych dowodów.

Znajdowały się tutaj najpewniej dwie komandorie. Starszą wydaje się św. Wawrzyniec (St. Laurenz) w Pradze. Wg Pelzela dom zakonny, który nazywany był "Jerusalem", przejęty został później przez joannitów, a potem przez dominikanów. Wraz z przynależnym kościołem miejsce to nazywano kościołem św. Wawrzyńca i Anny.
Nie wiadomo czy zasługuje na wiarę hipoteza, że templariusze posiadali także siedzibę w Zeltnergasse (?).

Do domu w Pradze należały także: Vodochod w okręgu Rakonickim (dziś Rakovnik) oraz Rudgerslag (Rudgerschlag, Hratkov?) w okolicy Budziejowic - czyli te miejscowości, które odstępił Ekko, mistrz w Čejkowicach. Uhřineves (Vhrinawes, Aurinowes, Hongari Villa) niedaleko Pragi wraz ze Stodůlký (Stodolek) były jak już wspomniano częścią komandorii Čejkowice.

Właśnie ta okoliczność oraz fakt, że obecność komandorii w Czechach przed 1294 rokiem nie ma potwierdzenia w dokumentach - podczas gdy na Morawach już w 1243 roku stwierdza się bytność Zakonu - pozwalają przypuszczać, że templariusze najpierw swe kroki skierowali na Morawy. Tam zaś najprawdopodobniej przybyli z Prowincji Gnieźnieńskiej.



Hipoteza postawiona przez Georga Widmera wydaje się prawdopodobna. Komandoria w Małej Oleśnicy pod Oławą, ufundowana w 1226 roku przez Henryka Brodatego z przypuszczalnej inspiracji jego żony - św. Jadwigi jest najstarszą i najbliższą komandorii czeskich i morawskich.

 Maciej Sałański (opracowanie)
<< dodaj swój komentarz
 
początek platformy interaktywne

e-mail

projekt:   BeneAkebe copyright©: autorzy Szlaku Templariuszy 1998-2017 Made with a Mac