TemplariuszeArtykułyKrucjatyLinkiStowarzyszenie Szlak TemplariuszySłowniki Szlaku TemplariuszyBadania archeologiczne
strona głównamapa serwisugalerie projektyplatformy interaktywneczatdownloadskontaktenglishogłoszenia
wyszukiwarka
Krucjata wenecka (1122-1124)

Templariusze: Powstanie zakonu | Organizacja wewnętrzna | Upadek | Proces | Kres działalności | Reguła | Symbolika i insygnia | Pieczęcie | Beaucent | Mistrzowie | Wiejskie komandorie | Dokumenty | Architektura | Zamki | Galeria | Chwarszczany | Krucjaty

 

Ziemia Święta
Krucjaty
Źródła do pierwszej krucjaty

Liczebność wojsk krzyżowych - pierwsza krucjata
System polityczny i organizacja państw frankijskich w Ziemi Świętej
Krucjaty francusko-lombardzka, burgundzka hrabiego de Nevers oraz akwitańsko-bawarska (1100-1101)
Krucjata wenecka (1122-1124)

 

Po klęsce armii franków Rogera z Antiochii(1) na Krwawym Polu w 1119 roku, Baldwin II wysłał na Zachód wiele listów z błaganiem o przysłanie nowych oddziałów dla obrony państw łacińskich. Jednocześnie z listem do papieża wysłał też prośbę do Republiki Weneckiej, wzywając ją na pomoc.

Aby zachęcić Wenecjan Baldwin obiecywał Republice znaczne korzyści handlowe. Mając przyzwolenie papieskie, doża Domenico Michiel sformował eskadrę około 150 okrętów(2). Flotylla dowodzona osobiście przez dożę zabrała ze sobą ponad 15 000 żołnierzy, wiele setek koni oraz pokaźne środki do prowadzenia oblężenia i 8 sierpnia 1122 wyruszyła na morze. Na nieszczęście Franków z Syrii, Wenecja była w konflikcie z Bizancjum i zamiast żeglować od razu do Ziemi Świętej, doża zaatakował Korfu. Król Jerozolimy słał posłańców z rozpaczliwymi ponagleniami do wyruszenia we właściwym kierunku wyprawy. Doża odstapił od oblężenia, które trwało przez jesień i zimę 1122 roku, pożeglować w stronę Ziemi Świętej.

Po postoju na Cyprze, 22 maja flota wenecka przybyła do Akki. Na naradzie wojennej z udziałem baronów frankijskich zadecydowano, że eskadra wenecka popłynie na wody Askalonu, z zadaniem zniszczenia floty egipskiej, która zakotwiczyła tam kilka dni wcześniej.

Doża zdecydował podzielić swoje statki na dwie grupy, aby zaskoczyć Egipcjan. Większa część jego floty popłynęła wzdłuż osłaniajacego ją brzegu, a mniejsza skierowała się na pełne morze, aby drogą okrężną dotrzeć do Askalonu. Egipcjanie dostrzegli niewielką nadpływającą grupę statków i widząc w niej łatwą zdobycz, wypłynęli z Askalonu. Wtedy doża z większością floty zaatakował ich wchodząc pomiędzy port a okręty egipskie, które zostały wzięte w dwa ognie i niemalże całkowicie zniszczone.

Podbudowani tym zwycięstwem Wenecjanie kontynuowali pościg i oczyścili morze z okrętów egipskich aż do fortu Al-Arisz. Następnie, na początku czerwca 1123 roku, powrócili do Akki gdzie zgotowano im tryumfalne powitanie.

Dzięki temu zwycięstwu, Wenecjanie stali się absolutnymi panami na morzu. Baronowie frankijscy chcieli wykorzystać tę sytuację, aby zdobyć ostatnie nadbrzeżne forty znajdujące się jeszcze w rękach egipskich. Wilhelm de Bures, kontenabl i regent królestwa Jerozolimskiego pod nieobecność Baldwina II(3) oraz patriarcha Gormond de Picquigny, zaprosili dożę i jego świtę do Świętego Miasta. Po długich dyskusjach i wahaniach zadecydowano, rozpoczęcie kampanii mającej na celu zdobycie Tyru, nie zaś zaatakowanie Askalonu.

Na początku lutego 1124 roku, po podpisaniu nowego traktatu handlowego pomiędzy Jerozolimą a Wenecją, frankowie i wenecjanie wyruszyli pod Tyr. Oddziały dowodzone przez kontenabla i patriarchę zaatakowały miasto od strony przesmyku a flota wenecka zablokowała port.

Usytuowany na skalistej ostrodze Tyr nie był łatwym do zdobycia celem. Dostęp od strony lądu możliwy był jedynie poprzez wąską, piaszczystą groblę łączącą miasto z brzegiem. W dodatku jakiś czas przed przybyciem floty weneckiej, miasto otrzymało znaczne wzmocnienie w liczbie 700 ludzi przybyłych z Damaszku. W miarę posuwania się wojsk franków chronili się tam także wszyscy uciekinierzy z sąsiednich miast nadbrzeżnych, z Sydonu, z Cezarei i z Akki.

Frankowie założyli swój obóz główny na wzgórzu, u nasady przesmyku, 2 kilometry od murów miasta. Już pierwszego dnia oblężenia zniszczyli akwedukt doprowadzający do miasta wodę pitną z gór. Dzięki materiałom budowlanym przywiezionym przez statki Wenecjan, zbudowano w krótkim czasie wiele machin oblężniczych, które miotały na fortyfikacje Tyru setki kamiennych bloków. Muzułmanie dzielnie stawili opór, a w czasie wypadów poza mury starali się podpalić siejace spustoszenie machiny.

Niebawem do obozu Franków przybyły posiłki. Hrabia Pons z Trypolisu przyprowadził ze sobą oprócz wojska dodatkowe urządzenia oblężnicze.

Muzułamanie z Askalonu nie chcieli poddać Tyru bez próby przerwania oblężenia. Jednak pozbawieni wsparcia floty rozbitej wcześniej przez Wenecjan, byli w stanie zorganizować jedynie ekspedycję dywersyjną skierowana przeciwko Jerozolimie, której siły obronne były akurat bardzo zmniejszone.

Kiedy wojska muzułmańskie dotarły do Świętego Miasta, nastąpiła totalna mobilizacja mieszczan. Stworzyli oni uzbrojoną milicję, w której skład weszli także rycerze pozostawieni na tyłach. Kiedy oddziały milicji wyszły poza mury, zaskoczony emir Askalonu zarządził odwrót. Korzystając z dogodnej sytuacji mieszczanie rzucili się w pościg za nim i urządzili zasadzkę dziesiątkując oddziały jego tylnej straży.

Tughtakin, turecki atabeg Damaszku, nie pozostał obojętny na zagrożenie Tyru. Zebrał swoje wojsko i ustawił się koło Banijasu, około 45 kilometrów na wschód od oblężonego miasta. Frankowie, wcale nie zaniepokojeni tą obecnością wroga z dala od własnych linii, kontynuowali oblężenie. Widząc, że jego poczynania nie przynoszą efektów Tughtakin przysunął się i stanął obozem 8 kilometrów od miasta na brzegach rzeki Nahr al-Qâsimiya. W tym samym czasie w obu obozach rozeszła się wieść, że eskadra okrętów egipskich nadpływa na pełnych żaglach, żeby uwolnić Tyr od oblężenia.

Zaalarmowani przez te niepokojące wieści baronowie frankijscy zdecydowali się podjąć działania. Wszyscy rycerze i każdy uzbrojony wojownik na koniu pod dowództwem kontenabla Wilhelm de Bures i hrabiego Pons z Trypolisu wyruszyli stawić czoło wojskom Tughtakina. Domenico Michiel ze swoją eskadrą okrętów pożeglował na spotkanie floty egipskiej a wszyscy żołnierze piesi pozostali pod murami Tyru kontynuując oblężenie i bombardowanie miasta.

Nadzieje wodzów frankijskich na pokonanie Tughtakina w polu okazały się próżne, gdyż atabeg Damaszku orientując się w taktyce przyjętej przez Franków, wycofał się do Banijasu i tam umocnił swoje pozycje. Dowódcy frankijscy zdecydowali się zawrócić do obozu pod Tyrem aby kontynuować oblężenie.

Doża wenecki na próżno przeczesywał morze w kierunku południowym w poszukiwaniu egipskiej floty. Pomimo alarmistycznych apeli Tughtakina żadna flota nie wypłynęła z Egiptu na pomoc oblężonemu miastu. Nie tracąc czasu także i doża powrócił pod Tyr.

Wiadomość o niedawnej śmierci potężnego emira Aleppo Balika, wysłana przez Jocelina de Courtenay, pozbawiła muzułmanów ostatnich resztek nadziei na odsiecz.(4)

Wobec tak beznadziejnej sytuacji, Tughtakin wyjechał na spotkanie Franków aby negocjować warunki poddania Tyru oraz uniknąć szturmu i masakry licznych muzułmanów zamieszkałych w mieście. Dowódcy frankijscy, którzy stanęli niemalże wobec buntu własnych oddziałów, widzących, że chce się ich pozbawić łupów, przyjęli poddanie się miasta i zezwolili wszystkim jego muzułmanom na opuszczenie murów wraz ze swoim ruchomym dobytkiem.

7 lipca 1124 roku, chorągwie króla Jerozolimy, hrabiego Trypolisu i Doży Wenecji załopotały zatknięte na najwyższej wieży miasta.

 

Christophe STAF

(tłumaczenie Agnieszka Staf)

listopad 2004



Przypisy:

(1)Roger z Salerno, został księciem Antiochii po śmierci Tankreda w 1112 roku. Najpierw wziął udział w obronie Królestwa Jerozolimskiego w 1113 roku, a potem rozpoczął długą kampanię przeciwko emirowi Aleppo Il-Ghâzi’emu odnosząc umiarkowane sukcesy. W czerwcu 1119 roku, armia Rogera została unicestwiona, a on sam zabity, w czasie bitwy na Krwawym Polu, w połowie drogi między Antiochią i Aleppo.

(2)Foulcher de Chartres (p449) wspomina o 120 okrętach, podczas gdy Chalandon (Comnènes,II,p157) pisze o 200.

(3)Baldwin II, król Jerozolimy, właśnie został pojmany przez artukidzkiego emira Balika na północy Hrabstwa Edessy (18 kwietnia 1123).

(4)Ostatnią nadzieję muzułmanie pokładali przybyciu Balika, artukidzkiego emira Aleppo. Tenże jednak nigdy nie dotarł z pomocą oblężonemu Tyrowi, gdyż 06 maja 1124 roku zginął w czasie oblężenia Manbidżu, zbuntowanego miasta sprzymierzonego z Jocelinem de Courtenay.



Bibliografia:

"L'Epopée des Croisades"

René Grousset, Wydawnictwo Perrin, 1995

"Histoire des Croisades"

Jean Richard, Wydawnictwo Fayard, 2002

"Histoire des Croisdes et du Royaume Franc de Jerusalem - Tome 1"

René Grousset, Wydawnictwo Perrin, 1999

 

  platformy interaktywne

e-mail

Krucjata wenecka (1122-1124)

projekt:   BeneAkebe copyright©: autorzy Szlaku Templariuszy 1998-2017 Made with a Mac